Çevre ve Spor

ÇEVRE VE SPOR

Çevre ve Spor iç içe iki farklı konu başlıklarıdır. Ama çoğu zaman çevre ve spor iç içe gerçekleşen faaliyetlerden oluşan bir bütün olmaktadır. Aşağıda çevre ve spor, spor turizmi ve çevre konularından oluşan yazımızı atıfları ile birlikte bulabilirsiniz:

SPOR TURİZMİ VE ÇEVRE 

Spor Nedir?

Sporun, fizyolojik, toplumsal, eğitim, boş zamanları değerlendirme, ekonomi, kültür ve yarışma boyutları ele alınarak çok faklı tanımları yapılabilir.

Gezgin ve Amman’a  göre spor  “ Birbirini  dışlayan, birbirine tamamen  ters düşen tanımları olsa da ,  çok çeşitli amaç ve araçlarla yapılan , önceden belirlenmiş ve benimsenmiş kurallara farkı derecelerde de olsa uymayı gerektiren , performansı arttırıcı bedensel aktivitelerdir ”  (Gezgin ve Amman, 1994)

Spor, Modern kültürünün gerekli , önemli bir bölümüdür ve eğitimde önemli bir görevi vardır. (Daniels,A.S. 1969).

Spor, toplum yaşamına çok değişik yollardan girerek , bireyleri doğrudan ya da dolaylı olarak kendisine bağımlı kılmış ve her  zaman toplumun ilgisini canlı tutmayı başarmış bir sosyal olgudur.Bu olgu toplum yaşamında belirli görevler üstlenmektedir. ( GSGM, Herkes İçin Spor Federasyonu 2005)

Çevre Nedir?

Çevre, anne karnında başlayan ve insana her yönden etki eden tüm faktörleri kapsamaktadır. İnsan davranışlarını belirleyen en önemli iki öge kalıtım ve çevredir. Kalıtım, gelecekte ne olabileceğimizin sınırını çizerken, çevre, bu sınır içinde ne olabileceğimizin yönünü belirler. İnsanlar türlü alışkanlıkları, bilgi, görgü ve becerilerini çevreden kazanır. Kalıtımla gelen bazı özelliklerimizin yanı sıra giyimimiz, oturuşumuz, yürüyüşümüz, beslenme biçimlerimiz, sevdiğimiz ya da sevmediğimiz şeyler, korkular ve alışkanlıkların birçoğu çevreden öğrenilir. Özdeş ikizler üzerinde yapılan araştırmalar, çevrenin insan davranışları üzerinde çok önemli etkileri olduğunu göstermiştir. (Çaplı, 1993).

Sürdürülebilirlik Nedir ?

Çevre ve Spor başlıkları altında yer alan “Sürdürülebilirlik” kavramı ilk kez 1970’li yıllarda kullanılmasına rağmen “1987 yılında Birleşmiş Milletler sponsorluğundaki Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu’nun (WCED) Yayınladığı “Ortak Geleceğimiz” raporunda resmi olarak tanımlanmıştır. Rapor geneli itibariyle dünyayı tehdit eden çevresel sorunlar ve bu sorunların çözümü için ulusal ve uluslararası düzeyde yapılması gerekenlerin sunumu niteliğindedir. Üzerinde çokça tartışılmakla beraber, bu raporda yer alan sürdürülebilir gelişme tanımı, dünyanın geleceği konusunda genel bir görüş getiren oldukça kullanışlı bir tanımdır: sürdürülebilirlik raporda “günümüzün gereksinimlerini, gelecek nesillerin kendi gereksinimlerini karşılayabilme yeteneklerinden ödün vermeden karşılayan kalkınma” olarak tanımlanmıştır. (WCED 1987).

Raporda sürdürülebilir gelişme için hedefler su şekilde sıralanmıştır:

  • Önemli çevre ve gelişme sorunlarını yeniden incelemek ve bunlarla ilgili gerçekçi önerilerde bulunmak,
  • Bu sorunlarla ilgili gereken düzenlemeleri gerçekleştirebilecek politikalar oluşturmaya katkı sağlayacak, uluslararası işbirliği yöntemleri geliştirmek,
  • Gönüllü kuruluşların, bireylerin, is çevrelerinin, enstitülerin ve hükümetlerin konuya ilgisini artırmak
  • İnsan ihtiyaçlarının karşılanması,
  • Bölge halkının ve turistlerin bugünkü gereksinimleri karşılanırken, geleceği korumak ve değerini arttırmaktır.

Bu hedeflere ulaşırken, kültürel bütünlüğü sağlayan, biyolojik çeşitliliği arttıran ve canlıların yaşamını destekleyen, ekonomik, sosyal ve estetik ihtiyaçları karşılayan kaynakların yönetiminin planlaması, oldukça önem kazanmaktadır. (Kaya and Smardon, 2001).

Çevresel sürdürülebilirlik kurum ve kuruluşların üretimlerinde ve tesis planlamalarında, atıkları ve zararlı salınımları en aza indirmek, kaynakların kullanımında verimliliği artırmak ve ülke kaynaklarından gelecek nesillerin üst düzeyde yararlanmalarını sağlamak olarak tanımlamıştır. (Mazurkiewicz, 2005)

Sürdürülebilirliğin esası;

doğal kaynakların verimli kullanılmasına, atıkların azaltılmasına, kaynakların geri dönüşümünün sağlanmasına, gelecek nesillerin ihtiyaçlarına cevap verecek ve çevrenin sürekli şekilde korunmasına dayanmaktadır (Nemli, 2007).

Ormanlık ve dağlık alanlar nitelik ve nicelik açısından en fazla öneme sahip açık hava spor kaynaklarının basında gelmektedir. Bu nedenle her türlü doğa sporu etkinlik alanlarında sürdürülebilirlik yaklaşımında bu alanları öncelikle dikkate almak önemlidir. Çünkü bu alanların ekolojik dengenin sağlanmasında ve bozulmasında anahtar rolü, sürdürülebilirlik kavramıyla örtüşmektedir. Kullanımdan doğan atıklar ve kirlenme, doğanın kendini yenileme yeteneğini ortadan kaldırmaktadır. Çünkü çevre kirliliğinin oluşmasında temel neden; doğanın insan etkinlikleriyle ortaya çıkan atıkları kendiliğinden giderme yeteneğinin bozulmasıdır (Çevik, 1999).

Sürdürülebilirliğin esası;

Pils vd.’ne (1996) göre çevre ve spor ;doğada yapılan etkinlikler sonucunda doğaya verilen zararlar gürültü kirliliği, su kirliliği, çöp üretimi ve bunların uzaklaştırılmasında karşılaşılan sorunlar, kanalizasyon sorunları, kıs sporları alanlarındaki binalardan dolayı görsel kalitenin bozulması, tırmanış için kayaların işaretlenmesi ve bulutlanması aşırı kullanıma bağlı olarak: patikaların bozulması, taşıt kullanımı sonucu oluşan hava kirliliği, bitki örtüsünün tahribi seklinde sıralanabilir.

SPOR TURİZMİ VE ÇEVRE Sunumu için linke tıklayınız.

Kaynakça

Anonim 2008. IOC Spor, Çevre ve Sürdürülebilir Gelişme Rehberi. Çeviren TMOK. TMOK Yayınları.

Anonymous 2009. Queensland Outdoor Recreation Federation (QORF) & Outdoors Queensland.

Aslan, Z. ve Aktas, G. 1994. Turizm Açısından Çevre Sorunlarına Genel Bir Yaklaşım. Çevre Dergisi. Nisan, Mayıs, Haziran,11: 43-45. www.ekolojidergisi.com.tr/resimler/11-10.pdf.

Broadhurst, R. 2001. Managing Environments for Leisure and Recreation. Routledge, Taylor & Francis Group, London.

Cordes, K. and Ibrahim, H. M. 1999. Aplication in Recreation & Leisure for Today and Future. Second Edition, WCB / McGraw-Hill, Boston. Vizyon 2023 Projesi Çevre ve Sürdürülebilir Kalkınma Paneli. Aralık, 2002, Ankara.

Çaplı, O, (1993). “Çocukların, Gençlerin Eğitimi”, Ankara: Bilgi Yayınevi, Beşinci Basım

Çevik, S. 1999. Çevre Konularına Genel Bir Bakıs. Tüketici Bülteni. TSE Yayınları. Ankara

Demirayak, F. 2002. Biyolojik Çesitlilik-Doğa Koruma ve Sürdürülebilir Kalkınma. TÜBiTAK

Daniels ,A.S., The Study of Sport as An Element of Culture , Sport , Culture  and Society a Reader an the Sociolagy of Sport , ( ed.John W.Lag  , Gerald S.Kenyan  ) , The McMillian Company , p.17 ,1969 , U.S.A

Dinç, S.C. 2008. Doğa Sporları Ekinliklerine Đliskin Liderlik Ölçeğinin Gelistirilmesi. H.Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yayınlanmamıs Doktora Tezi.

Gökcan, Hasan Tahsin: Hukukumuzda Haksız Fiil Sorumluluğu ve Tazminat Davaları, Ankara 2003.

Ewert, A. and Hollenhorst, S. 1995. Adventure Recreation and Its Implication for Wilderness.

International Journal of Wilderness, 3(2), 21-26.

Ewert, A. 1999. Outdoor Recreation and Natural Resource Management: An Uneasy Alliance. Parks & Recreation, 34(7): 58-67.

Ertas, Şeref: Cevre Hukuku, İzmir 1997 (Kısaltma: Cevre).

Ertas, Şeref: Eşya Hukuku, 6. Baskı, Ankara 2005 (Kısaltma: Esya).

Kaynakça

Fresque, J. and Plummer, R. (2009). Accounting for Consumption Related to Outdoor Recreation: An Application of Ecological Footprint Analysis. Leisure/Loisir, 33(1): 589-614.

Gezgin  ,M.F. ,  Amman , T., “Temel Eğitimde Yararlılık Açısından Spor Olgusu ” , Eğitim Kurumlarında Beden Eğitimi ve Spor  II.Ulusal Sempozyumu Kitabı , Milli Eğitim Basımevi sf. 233-236 ,1994 , ANKARA

GSGM, Herkes İçin Spor Federasyonu El Kitapçığı, 2005 , ANKARA

Kaya, L.G. and Smardon, R. 2001. Sustainable Tourism Development: The Case Study

Mazurkiewicz P. 2005. Corporate Environmental Responsibility: Is a Common. CSR Framework Possible? World Bank Discussion Paper.

Antalya, Turkey. U.S. Dept. of Agriculture, Forest Service, Northeastern Research Station, 2001.

Nemli, E. 2007. Sürdürülebilir Gelişme: Ekonomi ile Çevre Arasındaki Denge, Sunum, İstanbul,

Somuncu, M. 2004. Dağcılık ve Dağ Turizmindeki Đkilem: Ekonomik Yarar ve Ekolojik Bedel. Coğrafi Bilimler Dergisi, 2 (1):1-22.

Uluocak, U. ve Köksal, A. 1998. Dağcılık Tarihinde Etik Tartısmalar. I. Doğa Sporları ve Bilim Sempozyumu. Bildiriler Kitabı: 15-16, 23-24 Kasım 1998, Ankara.

WCED 1987. World Commission on Environment and Development, Our Common Future: The Brundtland Report. Oxford University Press, Oxford.

 

 

One thought on “ÇEVRE VE SPOR

Bir cevap yazın